ئیلهام

لیسان ئەلعەرەب ئیلهام وەک زمانێک پێناسە دەکات بە "سەرچاوە و نووسین و پەیام و بۆ ئیلهامدان و وشە شاراوەکان وە هەموو ئەو شتانەی کە ئێوە گەیاندتان بۆ ئەوانی تر"

بەڵام لەڕووی یاساییەوە پێناسەی جۆراوجۆری وەحی هەیە کە دەتوانرێت دابەش بکرێت بەسەر دوو جۆردا:

١- بەپێی ناوەڕۆکی ئیلهامبەخش، کەواتە مه به سته که بە پێی ئەو موکاشیفه یه بێت کە فەرمانی خوا بۆ پێغەمبەرەکانیەتی.

٢. وەک کارێکی ئیلهامبەخش، شێوازەێک بەکارهاتووە بۆ هاندان.

قورئان سێ شێوەی ئیلهامی داناوە، کە لە سورەتی شوورادا هاتووە ٤٢ :٥١" که‌س بۆی نیه هیچ کات (له‌دنیادا) خوای گه‌وره وتو وێژی ڕاسته‌وخۆی له‌گه‌ڵدا بکات مه‌گه‌ر له ڕێگه‌ی وه‌حی و نیگاوه‌، یان له پشتی په‌رده‌وه‌، وه‌ك موسا، یان نێردراوێکی وه‌ك فریشته‌_جوبره‌ئیل_ده‌نێرێت که به گوێره‌ی فه‌رمان و مۆڵه‌تی خوا چی پێ سپێردراوه ده‌یگه‌یه‌نێت، به‌ڕاستی ئه‌و زاته خوایه‌کی بڵند و داناو کاربه‌جێیه‌."

١- یەکەم میتۆدی ئیلهام یان وەحی وشەی خودایە بۆ پێغەمبەرەکانی بە دانی هه ڵوێست بۆ ناو دڵ و مێشکیان بە واتایەکی تر پێیان ئیلقا ده کات، که ئەلقورتووبی و ئیبنی کەثیر لێکدانەوەیان بۆ ئه نجام داوه. ڕۆیا وەک بۆ ئیبراهیم خەلیل الله (الصفت 102) ڕوویدا، لەلایەن ئیبراهیمەوە وەک وه حی لەلایەن خوداوە پەسندکرا.

٢- میتودی دووەم وشەی خودایە بۆ پێغەمبەرەکانی لە پشت پەردەوە، لەچیرۆکی گفتوگۆی خودا لەگەڵ موسادا، دەنگی دەبیستێت، بەڵام خودا نابینێت. ئەم شێوه یه تەنها لەگەڵ موسای پێغەمبەردا بەکارهاتووە. له سورە ی العراف ١٤٣موسا ویستی چاو لە خودا بکات، بەڵام خودا پێی گوت مەحاڵە.

٣- شێوازی سێهەمی ئیلهام یان وەحی ئەوەیە کە خودا پێغەمبەرێک بە حەزی خۆی دەنێرێت بۆ پێغەمبەرەکانی، پێغەمبەر لێرەدا مانای فریشتەی یەزدان دەگەیەنێت، وادیاره پێغەمبەری ئیسلام بەو شیوه یه ئیلهامی پێ دیکته کرابێت. خداوند پیامبر را به شکل فرشته ای یا به شکل مردی که پیامبر را می بیند ، می فرستد، فریشتەی جیبڕه ئیل وەک پیاوێک دەرکەوت کە ناوی زۆحە ئەلکەلەبی بوو. یان فریشتەکە بەنهێنی وه ک ده نگێک ئیلهامێک ده نێرێته خواره وه.

میتودی یەکەم میتۆدی کتێبی پیرۆزه ئیلهام به هێنانەخوارەوەی بیرۆکە یان ئیده یه ک بە دڵ و دەروونی پێغەمبەران و ڕه سوڵه کان، "هەموو نووسراوە پیرۆزەکان لە سروشی خودان، سوودبەخشن بۆ فێرکردن و سەرزەنشت و ڕاستەڕێکردن و لێڕاهێنان لە ڕاستودروستی، تاکو پیاوی خودا تەواو ئامادە بێت بۆ هەموو کارێکی باش( ٢ی تیمۆتی ٣: ١٦-١٧).

More Stories
چەمکی گوێڕایەڵی (ملکەچبوون) لە کتێبی پیرۆزدا
كوردی‎